สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (สำนักงาน ป.ป.ส.) โดยนางปะภาสี คัยนันท์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ได้นำเสนอนโยบายการสร้างภูมิคุ้มกันและป้องกันยาเสพติดผ่านการพัฒนาทักษะสมอง (Executive Function: EF) ซึ่งถือเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความปลอดภัยจากยาเสพติดอย่างยั่งยืน โดยเน้นย้ำว่าทักษะ EF เป็นทักษะสมองเพื่อการบริหารจัดการชีวิตที่ช่วยให้เด็กและเยาวชนสามารถคิดเป็น ทำเป็น เรียนรู้เป็น แก้ปัญหาเป็น อยู่กับผู้อื่นเป็น และมีความสุขเป็น อันเป็นรากฐานสำคัญของการดำรงชีวิตในสังคมอย่างมีคุณภาพ

จากการประเมินสถานการณ์ในอดีตช่วงก่อนปี พ.ศ. 2557 พบว่าการเริ่มป้องกันยาเสพติดในระดับประถมศึกษาอาจช้าเกินไป สำนักงาน ป.ป.ส. จึงได้ปรับทิศทางนโยบายตั้งแต่ปี พ.ศ. 2558 โดยมุ่งเน้นกลุ่มเป้าหมายเด็กปฐมวัย เพื่อวางรากฐานการสร้างภูมิคุ้มกันในระยะยาว และได้บรรจุนโยบายดังกล่าวไว้ในแผนยาเสพติดของประเทศอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน (พ.ศ. 2566–2570) ซึ่งเชื่อมโยงกับยุทธศาสตร์ชาติด้านความมั่นคง เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องขับเคลื่อนไปในทิศทางเดียวกันอย่างเป็นระบบ

ทั้งนี้ แผนปฏิบัติการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ได้กำหนดกรอบการดำเนินงานแบบบูรณาการครอบคลุมทุกกลุ่มเป้าหมาย โดยมุ่งสร้างโอกาสทางสังคมผ่านการดูแลกลุ่มเปราะบางและเด็กนอกระบบการศึกษา ส่งเสริมกิจกรรมสร้างสรรค์และการใช้สื่อออนไลน์อย่างเท่าทันในกลุ่มเด็กและเยาวชน พัฒนาทักษะ EF ให้แก่พ่อแม่และผู้ปกครองในระดับครอบครัว ขับเคลื่อนการป้องกันในกลุ่มแรงงานผ่านโครงการโรงงานสีขาวและแรงงานนอกระบบ พัฒนาหลักสูตรและสร้างภูมิคุ้มกันด้วยองค์ความรู้ EF ในสถานศึกษาตั้งแต่ระดับปฐมวัย เสริมความเข้มแข็งของหมู่บ้านและชุมชนผ่านกองทุนแม่ของแผ่นดิน ควบคุมปัจจัยเสี่ยงโดยการจัดระเบียบสังคมในพื้นที่เสี่ยง เช่น หอพักและสถานบันเทิง และใช้เทคโนโลยีวิเคราะห์พฤติกรรมพร้อมสื่อสารผ่านผู้มีอิทธิพลทางสื่อออนไลน์เพื่อป้องกันในพื้นที่ดิจิทัล

ในด้านผลสำเร็จและทิศทางในอนาคต ปี พ.ศ. 2568 สำนักงาน ป.ป.ส. ได้จัดทำเกณฑ์มาตรฐานกลางระดับชาติเพื่อวัดทักษะ EF ในเด็กอายุ 3–6 ปี พร้อมทั้งอบรมบุคลากรโรงเรียนต้นแบบ EF กว่า 228 แห่ง และในปี พ.ศ. 2569 มีเป้าหมายขยายผลสู่ระดับประถมศึกษา รวมถึงร่วมมือกับกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เพื่อขับเคลื่อนงานผ่านศูนย์พัฒนาครอบครัวในชุมชนทั่วประเทศ อันเป็นการเสริมพลังเครือข่ายทางสังคมให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ สำนักงาน ป.ป.ส. ยังได้แนะนำแนวทางการเลี้ยงลูกปฐมวัยภายใต้แนวคิด “โตไปไม่ติดยา” ด้วย 7 วิธีง่าย ๆ ได้แก่ กิน นอน กอด เล่น เล่า พึ่งตนเอง และช่วยงานบ้าน เพื่อปลูกฝังคุณค่าในชีวิตแก่เด็ก เนื่องจากเด็กที่เห็นคุณค่าในตนเองจะมีแนวโน้มไม่ยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด ทั้งนี้ ผู้สนใจสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือดาวน์โหลดสื่อองค์ความรู้เกี่ยวกับ EF ได้จากเว็บไซต์สำนักงาน ป.ป.ส. (www.oncb.go.th) และคลังสื่อความรู้ผ่าน Google Drive ซึ่งรวบรวมนิทานและคู่มือสำหรับครูและผู้ปกครองไว้โดยครบถ้วน